26 EYLÜL 2021 TMGD - ADR SINAVININ ANALİZİ VE HATALI SORULAR

26 EYLÜL 2021 TMGD - ADR SINAVININ ANALİZİ VE HATALI SORULAR

26 Eylül 2021 tarihinde yapılan TMGD – ADR Sınav Soruları Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından Genel Müdürlüğün resmi internet sitesinde yayınlanmıştır. Sorular her sınavdan sonra olduğu gibi Eğitim Merkezimizce incelenmiş ve yayınlanan A kitapçığına göre hatalı hazırlanmış sorular tespit edilmiştir. Bu soruların hata sebepleri aşağıda detaylı bir şekilde belirtilmiştir. 

Bununla birlikte sınav sorularının analizini de daha detaylı bir şekilde yapıp haberimizin devamında değerlendirmelerinize sunduk.

26 Eylüll 2021 sınavında 40 sorunun içinde 10 Temmuz 2021 sınavında olduğu gibi tek doğrulu soru sayısı 14 olarak hazırlanmıştır.  Bu sınavda bu dengenin sağlanmış olması sınav soru dengesi adına olumlu bir gelişmedir. 

Bununla birlikte diğer sorular 5 öncüllü birden fazla doğrusu olabilen sorular olarak hazırlanmıştır. Öncüllü olan bu sorularda şık eleme yöntemi kullanıldığı zaman 2 öncül çözülüp sonuca ulaşılacak 5 tane sorunun, 3 öncül çözülüp sonuca ulaşılacak 17 sorunun ve 4 öncül çözülüp sonuca ulaşılacak 2 sorunun  şık eleme yöntemi ile doğru cevabına ulaşılabilmektedir. Doğru eleme yöntemi kullanabilen aday zamana karşı önde ilerleyebilme fırsatını yakalayabilmektedir. Aksi halde tüm öncüller çözülmek istenirse 4 saate uzatılan sınav süresinin bile yeterli olmayacağı görülmektedir. Şık eleme yöntemi öncülün değerlendirilmesinde yüzde yüz emin olunduğunda fayda sağlamaktadır. Aksi halde yanlış eleme yaparak yanlış sonuca ulaşma riski de mevcuttur.

Soruların ADR içindeki konu dağılımlarını incelediğimizde ise Bölüm 1 konularından 3 sorunun, Bölüm 2 sınıflarla ilgili 1 sorunun Bölüm 4 ve 6 içinden Paketlemeye ilişkin sorulardan 6 sorunun, Tanklara ilişkin konulardan 2 sorunun, Bölüm 5 de yer alan Araç İşaretlemeden 1 soru ve Evraklardan 1 sorunun sorulduğu görülmüştür.  Bununla birlikte bu sınavda Bölüm 7 soruları bir önceki sınavdakine oranla azaltılarak 3 soru hazırlanmıştır.  Bölüm 8 e ilişkin ise 2 soru sorulmuş ve son bölüm olan Araçların Üretimine ve Onayına İlişkin Hükümlerden ise 2 soru sorulmuştur.  ADR nin bazı kurallarından muafiyet sağlayan konulara ilişkin ise 5 soru sorulmuş diğer 10 soru ise UN bazlı karışık konuları içeren sorular olarak hazırlanmıştır. 

10 Temmuz 2021 tarihi itibariyle sınav süresinin 4 saate çıkarılması başarı oranlarının Türkiye genelinde artmasına yönelik maalesef bir katkı sağlamamıştır.  Daha önceki sınav analizinde de belirttiğimiz gibi, sınav süresinin uzatılması yerine, soruların ADR bölümleri içinde dengeli bir dağılım yapılarak soru sayısının azaltılıp sınav süresinin de doğru orantılı azaltılmasının sınava giren adayların bilgilerini ölçme konusunda daha faydalı olunacağı düşünülmektedir. Özellikle Tablo A UN kontrolü yapılması gereken UN numarası sayısı azaltılmalıdır. 100 ün üzerinde Tablo A dan UN numarası bulmanın ve talimatlarını kontrol etmenin adayın bilgisini ölçme konusunda doğru bir veri vermeyeceği bellidir. 

 Soruları incelediğimizde aşağıdaki soruların bazılarının hatalı ve bazılarının da hazırlanışında ve/veya ifadelerinde hatalı kurguların yapıldığı düşünülmektedir. Uzmanlık sınavlarında yoruma açık olmadan soruların net bir şekilde sorulması ve öncüllerin/seçeneklerin de aynı netlikte verilmesi gerekmektedir. Aksi halde sınava giren adaylarda bilinçli bir hata mı yapıldı düşüncesi uyandırarak bu tip hazırlanan sorular adayı hataya sürükleyebilmektedir. Bu tip hatalı hazırlanan sorular adaya 2,5 puanın kaybının yanında soruda fazla zaman harcamasına sebebiyet vererek süre karşısında dezavantaj da yaratmaktadır. 

İTİRAZA AÇIK SORULAR VE İTİRAZ SEBEPLERİ
(A KİTAPÇIK TÜRÜNE GÖRE HAZIRLANMIŞTIR)

 

10.SORU)  Ortam sıcaklığında su ile kolayca tepkime vererek alevlenebilir gaz açığa çıkarma hızı maddenin bir kg’ı için dakikada 30 l olan, ikincil tehlikesi olamayan sıvı tehlikeli madde, Ankara’dan Mersin’e gönderilmek isteniyor. Yapılacak bu taşıma ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

I. Bu madde, UN 3222 maddesi ile aynı araca birlikte yüklenebilir.
II. Bu taşımada T11 portatif tankı kullanılabilir.
III. Bu maddeyi taşıyacak olan basınçlı kapların, 10 barlık test basıncında 10 yılda bir periyodik teste tabi tutulması gerekir.
IV. Bu maddeden ambalajlı olarak 15.000 kg gönderildiğinde, aracın gözetim altında bulundurulması gerekir.
V. Bu maddeyi taşıyacak tankın üzerinde “Do not open during carriage. (Taşıma sırasında açmayın.) Gives off flammable gases on contact with water. (Suyla temas halinde alevlenebilir gazlar açığa çıkarır.)” ibaresi bulunmalıdır.

A. I ve II           B. I ve III           C. II, III ve V           D. II, IV ve V           E. III, IV ve V 

 

ÇÖZÜM

2.2.43.1.8 (a) ya göre 1 kg için dakikada olan etkisini verdiği için maddenin paketleme grubu I bulunur. İlave riski olmayan sıvı bir madde olduğu belirtilmiştir. 2.2.43.3 e göre bu verilerden UN numarası 3148 bulunur. 

UN 3148 PG I Tablo A verilerine göre öncüller değerlendirilir. 

I- UN 3222 maddesi 4.1+1 etiketlerine sahiptir. Karışık yükleme tablosuna göre 4.3 ve 4.1+1 birlikte aynı araca yüklenemez. Yanlış 

II - UN 3148 PGI in portatif tank talimatı Tablo A 10. sütuna göre T13 dür. 4.2.5.2.5 e göre T11 ayrıca izin verilen tanklar arasında değildir. T11 kullanılamaz. Yanlış 

III- P402 paketleme talimatının RR8 özel hükmüne göre Doğru

IV- Tablo A Sütun 19 (S20) talimatına göre Doğru

V- Tablo A Sütun 13 (TM2) özel hükmüne göre Doğru 

İTİRAZ

Soruda doğru olan cevaplar sorulmuştur. Buna göre III, IV ve V öncüllerinin olduğu "E" şıkkı doğru olması gerekirken Bakanlığın yayınladığı cevap anahtarında doğru cevap "C" şıkkı verildiği için sorunun doğru cevabı hatalıdır. 

 

 

29. SORU) ADR’ye göre aşağıdaki taşımalardan hangileri güvenlik danışmanı hizmeti almaktan muaftır?

I. Ambalajlı olarak 250 kg UN 1495 maddesinin taşınmasında
II. 750 g’lık iç ambalajlarda ve net 30 kg’lık dış ambalajlarda taşınan UN 1514 maddesinin taşınmasında
III. UN 1544 PG II maddesinin 1 g’lık iç ambalaj ve 500 g’lık bir adet dış ambalajda taşınmasında
IV. 2.2.7.1.2'deki "bulaşma" tanımında belirtilen limitleri aşmayan miktarda herhangi bir yüzeyinde radyoaktif madde bulunan fakat radyoaktif olmayan katı nesnelerin taşınmasında
V. İnsanlarda veya hayvanlarda hastalığa neden olma ihtimali bulunmayan ve başka bir sınıfa dâhil edilmeleri için gerekli kriterlere uymayan maddelerin taşınmasında

A. I, II ve III            B. I, III, IV ve V           C. I, IV ve V           D. II ve III           E. III, IV ve V 

ÇÖZÜM

1.8.3.1 e göre her işletme (gönderme, paketleme, taşıma, boşaltma, yükleme ve doldurma işlemlerinde) TMGD bulundurmalıdır demektedir. 1.8.3.2 ye göre de 1.1.3.6, 3.4 ve 3.5 gibi kısmi muafiyet hakkı veren taşımalarda ise TMGD den muafiyet hakkını yetkili oteritelere bırakmıştır. Soruda buna dair bir ifade kullanılmamıştır.

I- UN 1495 TK sı 2 dir. 333 kg altında taşıma olduğu için 1.1.3.6.2 muafiyeti kapsamında taşınmaktadır. 1.1.3.6.2 de 1.8 den muafiyet yoktur. 

II- UN 1514 sınırlı miktar kapsamında ambalajlanmıştır. 3.4.1 e göre 1.8 den muafiyet yoktur. 

III - UN 1544 PG II maddesi istisnai miktar olarak paketlenmiştir. 3.5 e göre 1.8 zorunlu değildir. Muaf

IV- 1.7.1.4.2 ye göre ADR ye tabi değil. Muaf

V- 2.2.62.1.5.1 e göre ADR ye tabi değil. Muaf

 

İTİRAZ

Soruda muaf olan taşımalar sorulmuştur. Buna göre III, IV ve V öncüllerinin olduğu "E" şıkkı doğru olması gerekirken Bakanlığın yayınladığı cevap anahtarında doğru cevap "B" şıkkı verildiği için sorunun doğru cevabı hatalıdır. 

30.SORU) Aşağıdaki patlayıcıların EX/III aracıyla taşınması için en az kaç araç gerekmektedir?

- 30 kg UN 0473 maddesi,

- 18.000 kg UN 0454 maddesi,

- 12.000 kg UN 0462 maddesi,

- 4.000 kg UN 0461 maddesi,

- 1.000 kg boş, temizlenmemiş ambalaj.

 

A. 2               B. 3              C. 4                     D. 5                   E. 6

 

ÇÖZÜM

 

32. SORU) 400 kg UN 1326 maddesini tek seferde taşıyacak araç ADR Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5 belgesi) olmayan bir şoför tarafından kullanılacaktır. Bu taşımada minimum kullanılabilecek toplam ambalaj sayısı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A. 10 iç ambalaj, 1 dış ambalaj
B. 400 iç ambalaj, 14 dış ambalaj
C. 12.000 iç ambalaj, 800 dış ambalaj
D. 40 iç ambalaj, 1 dış ambalaj
E. 14 iç ambalaj, 1 dış ambalaj

ÇÖZÜM

Soruda SRC5 belgesi olmadan taşıma yapılabilmesi için minimum kullanılacak ambalaj sayısı verilmiştir. SRC5 belgesi olmadan taşıma ya ADR ye tabi değildir ya da taşıma kategorisi, sınırlı miktar veya istisnai miktar kuralı muafiyeti kapsamında bir taşıma yapılmalıdır. Soruda muafiyet türü verilmediği için adayı bu konuda serbest bırakan bir soru olmuştur. 

Minimum ambalaj sorulduğunda soru aşağıdaki şekli ile çözüldüğünde Bakanlık doğru cevabı olan "B" şıkkından daha az iç ambalaj ve dış ambalaj kullanılarak soru çözülmektedir. Bulunan sonucun cevap şıklarında olmaması adayın hatası değil sorunun hazırlanma şeklinde hata olmasından kaynaklanmaktadır. 

UN 1326 maddesinin taşıma kategorisi 2 dir. Yani 333 kg bir ambalajda tekli bir şekilde paketlenebilir ya da kombine ambalaj yapılabilir. Şıklarda tekli ambalaj sayısı verilmediği için P410 talimatına göre iç ambalaj miktarı en fazla olan Metal iç ambalaja 40 ar kg kapsamında 9 iç ambalaja konup P410 da verilen izin verilen miktarı 400 kg olan herhangi bir dış ambalaja bu iç ambalajlar konularak paketlenebilir. Böylelikle 333 kg mı için minimumda 9 iç ambalaj 1 dış ambalaj kullanılır. 

Taşıma kategorisi muafiyeti kapsamında taşıma yapılırken hesaplamaya 3.4 sınırlı miktar kapsamında yapılan ambalajlar dahil edilmediği için toplam yüklenen 400 kg dan kalan 67 kg mı sınırlı miktar şeklinde paketlenebilir. UN 1326 maddesinin sınırlı miktarı 1 litre olduğu için 67 iç ambalaj ve bir ambalaj 30 kg dan fazla olmayacağı için en az 3 dış ambalaja ihtiyaç olacaktır. 

Böylelikle minimum da toplam 73 iç ambalaj ve 4 dış ambalaja ihtiyaç vardır. 

İTİRAZ

Soruda taşıma sadece sınırlı miktar kapsamına göre yapıldığı düşünülerek doğru cevap "B" olarak verilmiş ancak soruda taşımanın sınırlı miktar kapsamında olduğu belirtilmemiş. SRC5 belgesi olmadan taşıma yapmak için minimum ambalaj sayısı soruluyor ise çözümde verdiğimiz şekli ise Bakanlığın verdiği cevaptan daha düşük iç ambalaj ve dış ambalaj sayısı olduğu için soruda doğru cevap olmadığından soru iptal edilmelidir.

 36. SORU)  Aşağıdaki araçlardan hangisi ADR araç onay sertifikası olmadan tehlikeli madde taşımacılık faaliyetinde kullanılabilir?

A. Sıvı yakıt için sabit yakıt tank kapasitesi 1.500 l olan ve münferit kapasitesi 3 m3 olan tank konteynerde alevlenebilir gaz taşıyan araçlar.

B. Sıvı yakıt için sabit yakıt tank kapasitesi 2.500 l olan ve münferit kapasitesi 1 m3 olan portatif tankta alevlenebilir gaz taşıyan araçlar.

C. Sıvı yakıt için sabit yakıt tank kapasitesi 500 l olan ve kapasitesi 3 m3 olan sabit tankta alevlenebilir gaz taşıyan araçlar

D. Sıvı yakıt için sabit yakıt tankı kapasitesi 1.500 l olan ve kapasitesi 1 m3’ den fazla sökülebilir tankta alevlenebilir gaz taşıyan araçlar

E. Sıvı yakıt için sabit yakıt tank kapasitesi 1.500 l olan ve alevlenebilir gazları münferit kapasitesi 3m3 ‘den fazla olan MEGC’de taşıyan araçlar 

 

ÇÖZÜM

9.1.2 ve 9.1.3 e göre EX/II, EX/III, FL, ve AT araçlarıyla MEMU lar için onay belgesi zorunluluğu vardır. 9.1.1.2 de de bu araçların tanımları verilmiştir. Soru bu tanımların kapsamına giren taşımacılıklar değerlendirilerek çözülecektir

A- 9.1.1.2 ye göre 3 m3 aşan tank konteynerlerde araç onay sertifikası zorunludur. Bu taşımada zorunlu değil

B- 9.1.1.2 ye göre 3 m3 aşan portatif tanklarda araç onay sertifikası zorunludur. Bu taşımada zorunlu değil

C- 9.1.1.2 ye göre3 m3 aşan sabit tanklarda zorunlu

D- 9.1.1.2 ye göre1 m3 aşan sökülebilir tanklarda zorunlu

E- 9.1.1.2 ye göre3 m3 ü aşan MEGC ler için de zorunlu. 

İTİRAZ

B şıkkında verilen aracın sıvı yakıtı için araçta olan sabit yakıt tankı 1500 litreden fazla olması durumunda 1.1.3 kapsamında sıvı yakıtların sabit yakıt tankında taşınırken ADR den muafiyet durumuna ilişkin bilgi vermektedir. Yakıt için araçta olan sabit yakıt tankları ADR 6.8 de tanımlanan ve araç onay sertifikası zorunlu olan SABİT TANK ile aynı anlamda ve teknik özellikte değildir.  Ancak soruda 1500 litre üzerine aşan 1000 litrelik bir yakıtın yakıt tankında taşınması durumu sabit tank içinde taşınıyormuş gibi hatalı bir düşünce ile "B" şıkkı araç onay sertifikası zorunlu taşıma olarak kabul edilmiş gibi görülmektedir. 9.2.4.3 de araç onay sertifikası gereken taşıtlarda yakıt tanklarının sağlaması gereken özellikler belirtilmiştir. 1500 litreyi aşan yakıt tankları sabit tank olarak düşünülür ifadesine dair ADR de bir hüküm yoktur. ADR 1.2 de sabit tank " bir araca kalıcı olarak eklenmiş (sonrasında araç, tanker olarak anılır) veya böyle bir aracın şasisinin gerekli bir parçası olup 1000 litreden fazla kapasiteye sahip tank anlamına gelir" olarak tanımlanmıştır. Dolayısı ile sabit yakıt tankı ile sabit tank kavramları birbiriyle örtüşmemektedir. Soruda A ve B şıkları doğru cevap olduğu için soru hatalı hazırlanmıştır. A ve B şıkları doğru kabul edilmelidir. 

 

SINAV İTİRAZLARI NASIL YAPILACAK 

Sınav itirazları Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hakkında Tebliğ çerçevesinde sınav sonuçlarının yayınlanmasını müteakip 10 iş günü içinde (İdarenin evrak birimi giriş tarihi baz alınacaktır.) Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’ne (Adres: Hakkı Turayliç Caddesi No:5 Emek Çankaya/Ankara) yazılı olarak yapılacak olup, itiraz süresi 18.10.2021 tarihi mesai bitiminde sona erecektir. Mail, CİMER vb. yollarla yapılan itirazlar dikkate alınmayacaktır. 

Sınav sonuçlarına yapılan itirazlar, itiraz süresinin sonra ermesinden sonra değerlendirilerek, sınav sonuçlarını etkileyecek hata tespit edilmesi halinde katılımcıların sınav sonuçlarına yansıtılarak tekrar kişilere yukarıda belirtilen bildirim yolları ile iletilecektir. Ayrıca, itiraz sonuçları genel değerlendirme usulü ile Genel Müdürlüğün “www.uhdgm.gov.tr” adresinde “Sınav İtiraz Sonuç Duyurusu” olarak yayınlanacaktır. İtirazlara, ayrıca yazılı cevap verilmeyecektir.

 

Hizmet verdiğimiz il ve ilçeler

İstanbul

Adalar, Arnavutköy, Ataşehir, Avcılar, Bağcılar, Bahçeliever, Bakırköy, Başakşehir, Bayrampaşa, Beşiktaş, Beykoz, Beylikdüzü, Beyoğlu, Büyükçekmece, Çatalca, Çekmeköy, Esenler, Esenyurt, Eyüp, Fatih, Gaziosmanpaşa, Güngören, Kadıköy, Kağıthane, Kartal, Küçükçekmece, Maltepe, Pendik, Sarıyer, Sancaktepe, Silivri, Sultanbeyli, Sultangazi, Şile, Şişli, Tuzla, Ümraniye, Üsküdar, Zeytinburnu

İzmir

Aliağa, Balçova, Bayındır, Bayraklı, Bornova, Buca, Çiğli, Foça, Gaziemir, Güzelbahçe, Karabağlar, Karşıyaka, Kemalpaşa, Konak, Menderes, Menemen, Narlıdere, Seferihisar, Selçuk, Torbalı, Urla, Bergama, Beydağ, Çeşme, Dikili, Karaburun, Kınık, Kiraz, Ödemiş, Tire