2015 Gümrük Müşavirliği ve Gümrük Müşavir Yardımcılığı Sınavları

2015 Gümrük Müşavirliği ve Gümrük Müşavir Yardımcılığı Sınavları

2015 Gümrük Müşavirliği ve Gümrük Müşavir Yardımcılığı Sınavları

 

2000 yılından 2014 yılına kadar yapılan Gümrük Müşavir Yardımcılığı (GMYS) ve Gümrük Müşavirliği (GMS) sınavlarında sorulan soruların konu dağılımının nispeten mesleki konuların ağırlığı ile doğru orantılı olması ve soruların yıldan yıla zorluk derecesinin artması, sınavlara hazırlanan adayların mesleki gelişmelerine ve mesleğin tüm detaylarını öğrenmelerine önemli bir fayda sağlamıştır. Bu sınavlarda sorulan soruların bir kısmının hatalı çıkması mesleğimizin ne kadar zor bir meslek olduğunu göstermesine rağmen sınava katılan adaylar sadece sorulara itiraz etmişler ancak, sınavın bütününe itiraz eden olmamıştır. İtiraz edilen soruların bir kısmının hatalı olduğu kabul edilmiş, bir kısmının ise kabul edilmemiş olması sınava katılan adayları yıldırmamış; aksine bir sonraki sene yapılacak sınava daha iyi hazırlanmalarını sağlamıştır.  Bu durum gümrük müşavirliği mesleğine girmiş olan personelin kendilerini geliştirmelerine olanak sağlanmış, dolayısıyla mesleğimize katkısı büyük olmuştur.

 

Gümrük Müşavirliği ve Gümrük Müşavir Yardımcılığı sınavları mesleğimizde çalışan personellerin hayatlarını yakından ilgilendirmektedir. Bu sınavların kazanılması ve bu ünvanların elde edilmesinin önemi mesleğimizi biraz bilen herkesin farkında olduğu bir durumdur. Zira birçok insan Gümrük Müşavirliği sınavına girebilmek için 4 yıllık üniversite bitirmeyi göze almış, sınav konularına hazırlanabilmek ve dolayısıyla mesleğini daha iyi öğrenebilmek için bir çok maddi manevi sıkıntıya göğüs germiş ve bu sınavlara böyle bir ruh haliyle girmişlerdir. Çoğu zaman ailelerine, işlerine ve kendilerine ayıracakları zamanı  meslekleri için çok önemli olan bu sınava hazırlanmak için kullanmışlardır.

 

Bu sınavlara en fazla 3 kez girilebiliyor olması, bu 3 sınavı kazanamama halinde mesleki kariyerlerinin sonu olması anlamına da geliyor. Bu sınava giren ve son hakkı olanların sınav soruları karşısındaki ruh halini düşündüğünüzde durumun vahameti daha da ortaya çıkmaktadır. Bu 3 kez sınava girilebilmesi kuralı da mutlaka kaldırılmalıdır.

 

Sınav ile ilgili diğer bir husus da sınavda soru iptali olması halinde iptal edilen soru haricindeki sorular üzerinden değerlendirmenin yapılmasına rağmen sınavı geçme puanının değiştirilmemesidir. Yani 80 soruda 56 doğru soru cevaplayan sınavı geçecekken , 80 sorunun 1 tanesi iptal edildiğinde yine en az 56 soru doğru yapılması durumunda sınavı geçmek mümkün olmaktadır. Hangi puan ile kalındığının sınava girenler açısından hiç bir önemi bulunmamaktadır. Soruları hazırlayanların hatalarını sınava girenlerin çektiği bir sistem olmuştur.

 

Bir diğer husus ise sınava girmeden doğrudan gümrük müşavirliği belgesi almaya hak kazanan Gümrük ve Ticaret Bakanlığı personellerine ilişkindir. Belirli kademelerde belirli süre görev yapmış kişilerin doğrudan gümrük müşavirliği belgesi almasının hakkaniyetli olabilmesi için de yapılan sınavların kalitesi önemlidir. Aksi takdirde kalitesiz sınavların müsebbipleri sınavsız gümrük müşavirliği belgesi alanlar olmaktadır. Bu nedenle hakkıyla gümrük müşavirliği belgesi alan personellerin de şaibe altında kalınmasına izin verilmektedir. 

 

Staj sürelerinin düşürülmesi de yapılacak sınavların önemini arttırmıştır. Sınavın kalitesi de gerçekten mesleğini iyi öğrenenlerin meslekte yükselmelerini sağlayacak derecededir. Bu nedenle sınavlarda seçilen soruların konu dağılımları ve zorluk düzeylerini ayarlayabilecek derecede deneyimli ve bilgili bir ekibin sınav sorularını hazırlıyor ve seçiyor olmasının önemi tartışılmaz düzeye gelmiştir.

 

Gümrük Müşavirliği ve Gümrük Müşavir Yardımcılığı sınavlarının soru seçimi ve soruların zorluk düzeylerinin ayarlanması mesleğimiz açısından bu kadar önemliyken Ankara Üniversitesi tarafından yapılan son iki sınavda ve özellikle 2015 yılında yapılan sınavda yukarıda belirtilen hususların bir çoğunun göze alınmadan ve mesleğimiz hakkında yeterli bilgisi olmayanlar tarafından soruların hazırlandığı izlenimi doğmaktadır. Bu izlenim sadece mesleğimizi kötüye götürmemekte aynı zamanda gerek Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın ve gerekse de Ankara Üniversitesinin  saygınlığına da gölge düşürmektedir.

 

2015 yılı sınav sorularını inceleyen ve mesleği biraz bilenler yapılan sınavın kalitesinin ne kadar düşük olduğu konusunda hemfikirdir. Ankara Üniversitesi tarafından yapılan 2015 yılı sınavının kalitesinin neden düşük olduğu aşağıda özetlenmiştir;

 

  1. Sınavda sorulan mesleki konular çok sığ mevzuat üzerinden hazırlanmıştır. GMYS sorularının 22 adedi 4458 sayılı Gümrük Kanunundan, 13 adedi 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunundan, 6 adedi Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinden (A Kitapçığı 46, 47, 48, 49, 50, 51. sorular), 6 adedi Gümrük Yönetmeliğinden, 8 adedi kaçakçılıkla ilgili (A kitapçığı 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80. sorular) ve 3 adedi gümrükle ilgili ( A kitapçığı 39, 40, 41. sorular) idari konular olmak üzere toplamda 11 adedi idareyi ilgilendiren ve gümrük müşavirliği mesleği ile uzaktan yakından ilgisi bulunmayan konulardan sorular sorulmuştur. Buna karşın mesleğimiz açısından önemli olan kıymet, vergi hesabı, muafiyetler, yolcu vs konularda birçok ikincil mevzuattan hiçbir soru sorulmamıştır. Benzer sıkıntı GMS sınavında da vardır. 2015 yılı GMS sınav sorularının 20 adedi 4458 sayılı Gümrük Kanunundan, 10 adedi 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunundan, 2 adedi Gümrük Yönetmeliğinden 2 adedi Uzlaşma'dan, 7 adedi gümrükle ilgili olan diğer konulardan seçilmiş olmasına rağmen , 4 adedi idari konulardan (A kitapçığı 24, 25, 26. sorular ), 6 adedi kaçakçılıkla ilgili idari konulardan (A kitapçığı 36, 39, 40, 41, 42, 43. sorular) 9 adedi mesleğimizle  ilgisiz  ve uluslararası anlaşma detayı olan ( A kitapçığı 27. 57, 61, 62, 63, 64 72, 74, 75. sorular)  ve  ayrıca 5 adedi iktisadi teorilerden (A kitapçığı 51, 52, 53, 54, 55. sorular) olmak üzere toplamda 23 adet soru mesleğimizle ilgili olmayan alan dışı sorulardan oluşmaktadır.  Bu sınavda 56 doğru yapmak zorunda olan bir katılımcı alan dışı sorular nedeniyle 57 sorudan 56 sını doğru yapmak zorunda kalmaktadır. Ancak dikkat edilirse alan ile ilgili olan soruların dağılımı da çok sığ mevzuattan çıkmıştır. Örneğin GMYS sınavında tam 6 adet sorunun Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinden çıkması manidardır. Sınav sorularını hazırlayanların  soru seçiminde ve hazırlanmasında gerekli özeni göstermediği ortadadır. Alan sorularının 2 adedinin iptal edilmesi halinde ve alan dışı sorulardan atılarak tutulan soru olmaması halinde bu sınavı kazanabilmek ve gümrük müşaviri olabilmek mümkün değildir.     

 

  1. Birçok soruda mesleki jargon kullanılmadan basit ve gereksiz bilgi ezberi isteyen sorular hazırlanmıştır. A kitapçığına göre GMYS sınavındaki 17. soruda 15 yıl önce yayımlanıp yürürlüğe giren bir Kanunun kaç ay sonra yürürlüğe gireceğinin sorulması, 30., 31. 36.,60. soruların basitliği, 65. soruda mevzuatın hangi başka mevzuata atıf yaptığının sorulması 70. soruda 8 yıl önce yayımlanan 5607 sayılı kanunun kabul edilme ve yayımlanma yıllarının sorulması bir çok idari  iç mevzuat  sorularında hangi tanımın hangi mevzuatta geçtiğinin sorulması (örn: 75., 76. 78. 80. sorular) sınav sorularının tamamen gereksiz  ezberci yaklaşımla hazırlandığını ve bilgi seviyesi ölçmediğini    sorunun ise mesleki jargonun kullanılmadığı basitlikte sorulara örnek olduğu görülmektedir.

 

Bunun yanı sıra özellikle mesleki konularda hazırlanan soruların bir kısmı yanlış veya cevap şıkkı da yanlıştır.  Bu yanlışlıklara ilişkin bir çok meslekdaşım gerekli bilgileri sosyal medya yoluyla zaten yayımladığından şimdilik bu detaya girmeyeceğim. ancak bunlara ilişkin bir çalışmayı tamamlayıp ayrıca yayımlayacağım.

 

Ankara Üniversitesi tarafından 26.12.2015 tarihinde yapılan Gümrük Müşavirliği ve Gümrük Müşavir Yardımcılığı sınavları bir çok nedenden dolayı iptal edilmelidir. Sınava katılanlar açısından bu kadar önemli bir sınavın yukarıda belirttiğim şekilde amacına uygun olmayan şekilde yapılmış olması hem binlerce kişinin maddi manevi umutlarını söndürmüş hem de mesleğimizin geleceği açısından oldukça ümitsiz bir durum ortaya koymuştur. 2015 yılı sınavının iptal edilmemesi ve bu sınavların bu şekilde Ankara Üniversitesi tarafından yapılmaya devam edilmesi halinde yukarıda belirtilen bir çok haksız durum nedeniyle sınava girecek adaylar haklarını mahkeme yoluyla aramalarının önünde hiç bir caydırıcı neden bulunmayacaktır. Bu duruma Gümrük ve Ticaret Bakanlığının değerli bürokratları, vicdan sahibi siyasetçiler, Gümrük Müşavirlik Derneklerinin yöneticileri, Ankara Üniversitesinin saygınlığını düşünen   değerli öğretim görevlileri ve bu mesleğinin geleceğini önemseyen herkesin kafa yorması ve bu sınavın iptalini sağlayarak düzgün ve kaliteli bir GMS, GMYS sınavının bir an önce yapılmasının önünü açması gerekmektedir. Aksi takdirde benzer olumsuzluklar diğer mesleklere de yayılabilecektir.

 

Mehmet Tanbaş

Gümrük Müşaviri

 

Hizmet verdiğimiz il ve ilçeler

İstanbul

Adalar, Arnavutköy, Ataşehir, Avcılar, Bağcılar, Bahçeliever, Bakırköy, Başakşehir, Bayrampaşa, Beşiktaş, Beykoz, Beylikdüzü, Beyoğlu, Büyükçekmece, Çatalca, Çekmeköy, Esenler, Esenyurt, Eyüp, Fatih, Gaziosmanpaşa, Güngören, Kadıköy, Kağıthane, Kartal, Küçükçekmece, Maltepe, Pendik, Sarıyer, Sancaktepe, Silivri, Sultanbeyli, Sultangazi, Şile, Şişli, Tuzla, Ümraniye, Üsküdar, Zeytinburnu

İzmir

Aliağa, Balçova, Bayındır, Bayraklı, Bornova, Buca, Çiğli, Foça, Gaziemir, Güzelbahçe, Karabağlar, Karşıyaka, Kemalpaşa, Konak, Menderes, Menemen, Narlıdere, Seferihisar, Selçuk, Torbalı, Urla, Bergama, Beydağ, Çeşme, Dikili, Karaburun, Kınık, Kiraz, Ödemiş, Tire